دَم داوود یا دَم حمام؟مساله این است!

 

1⃣ فکر نمی کنم کسی پیدا بشود که در عمرش در حمام آواز نخوانده باشد. دست کم بیشتر آدمها تجربه این  هنرنمایی امن و راحت را دارند. در حمام آواز خواندن محاسنی دارد که نمی شود راحت از کنارشان گذشت و نادیده شان گرفت. مثلا خیالت راحت است که  صدای کلاغ را هم که داشته باشی با انعکاسش در فضای بسته چیزی می شود شبیه چهچه گلپا (یا دست کم خودت اینطور فکر می کنی!)  حسن دیگرش هم این که کسی نمی تواند بگوید نخوان که از صدایت خوشم نمی آید، چون هر چه باشد حمامها هم چاردیواری و تبعا اختیاری اند، تازه در حمام برای کسی جز خودت  که نمی خوانی،( یا دست کم اینطور وانمود می کنی!) از همه مهمتر هم این که  کسی نیست روی دستت بلند شود ، خودت هستی و خودت، تکخوان بی رقیبی که کسی به درست یا خارج خواندنش کاری ندارد، اصلا اراجیف هم که بخوانی باز مشکلی نیست. خلاصه، تجربه منحصر به فردی است ، فقط اشکالش این است که خوانندگان حمامی را نه کسی هنرمند می داند و نه تاریخ هنر آنها را به یاد می آورد.
                                                                                                          2️⃣سالها پیش که ترم اول لیسانس بودم، سر کلاس معارف اسلامی استاد اشاره ای به اهل کتاب داشت که مضمونش از خاطرم رفته. اما آن چه خوب در خاطرم مانده تعجب چند همکلاس بود که نمی دانستند زرتشتیانی هنوز" در ایران زندگی می کنند! من هم از تعجب آنها تعجب کردم : مگر می شود حداقل هجده سال در مملکتی زندگی کرده باشی و بعد هنوز از چنین چیزی خبر نداشته باشی!  
                                                                                                                 3️⃣ در فهرست بی انتهای الطاف خداوند به حقیر، یکی همین رشد کردن در تماس با سایر ادیان بوده است، درست از همان بدو تولد!  در محله ای بزرگ شدم که همسایه های ارمنی و آشوری و زرتشتی کم نداشتیم. همه آرام و بی دغدغه یک جا زندگی می کردیم، هم حرمت و هم هوای هم را داشتیم. اگرچه این تفاوت کوچکی نبود اما گویا همه طبق یک توافق نانوشته کنارش گذاشته بودند و فقط به اشتراک دیوارها و کوچه ها و خیابانها و هوایی که نفس می کشیدیم تکیه می کردند.با این حال خیلی ملایم در دیانت همدیگر سیر می کردیم: ما مهمان مناسبتهای آنها بودیم و آنها هم مهمان مناسبتهای مذهبی ما.
 همسایه آسوری مان کاج عیدشان را نگه می داشت تا ما در چهارشنبه سوری بسوزانیمش. همسایه زرتشتیمان که بدون چادر مشکی به مسجد قدم نمی گذاشت، تا قبل از پیدا شدن سر و کله یک "خانم جلسه ای" در محله و گوشزد احکام فقه سنتی در باره اهل کتاب ،پای ثابت جلسات ختم انعام بود و هنوز هر وقت "امام بطلبد" به زیارت امام رضا می آید، همسایه مسیحی مان و پسرهایش همان قدر مقید عزاداری محرم اند که هر شیعه معتقدی. فردای روزی که در ایام نوجوانی به اهل خانه اعلام کردم که قصد تحقیق در دین دارم و باید کتابهایشان را بخوانم، یک کارتن کتاب جمع آوری شده از همسایگان غیر مسلمانمان در انتظارم بود. هر کدامشان هر کتابی را که مناسب دیده بود برایم فرستاده بود ، اقبالی بود برایم که شاید حتی برای یک محقق حرفه ای در آن روزگار جز با سر زدنهای بسیار به این کتابخانه و آن کتابخانه میسر نمی شد.
                                                                                                               4️⃣ اما حالا از آن محله رنگارنگ جز اندکی رنگ باقی نمانده است: مهاجرتهای این ده-پانزده ساله اخیر و خالی شدن ذهن محله از باورهای دیگر رفته رفته راه را برای تفکرات سیاه و سفید باز می کند، تفکراتی که حد افراطی آن را در نواحی ای می بینیم که سابقه طولانی تری از تک رنگی دارند : کم نیستند شهرهایی که چون غیر مسلمان بودن محلی از اعراب ندارد لاجرم مسلمانان دیگر "خارج از اسلام " تلقی می شوند و همین کانون های همگن سازیند که با کشیدن حصاری به دور خود و تاراندن باورهای متفاوت، تافته های جدابافته ای را خلق می کنند که مست توهم حقانیت و برتری جویی خود به آسانی طعمه رفتارهای افراطی می شوند . چقدر بد اگر که این چند کانون زمام ذهن یک ملت را در دست بگیرند. 
                                        
 5⃣تکخوان حمامی هر قدر هم که به گوش خود خوش صدا بیاید همان بهتر که در حمام بخواند و سودای رهبری همسرایان را از سر بیرون کند.                                                                                                                                             داوود را ببینید...در کوه و دشت آواز می خواند و در و دشت و جانوران نغمه هایش را همراهی می کنند. در انزوا، در فضای بسته نمی خواند چون از درستی آنچه می خواند اطمینان دارد و از آن که دیگران باز بخوانندش نمی هراسد. بی جهت نیست که وارثش سلیمان است که زبان جانوران را می داند، زبان آدمیان که جای خود دارد، و زبان مخلوقات خدا را که دانستی ملک و قدرت از آن توست.
فاطمه حسینی         96/5/14
@far_hosseini

/ 0 نظر / 4 بازدید