یاداشتهای فرهنگی گاهگاهی

پاسخ به نظر آقای ناصری پور
نویسنده : حوریثا - ساعت ۱٢:٢٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٦/٤/۱٦
 


🗞ایراد جناب آقای ناصری پور نسبت به بخشی از یادداشتم در مورد ارتباط حاشیه نشینی دینی زنان و ابداع سفره های مذهبی را خواندم.👆
 بله، کاملا حق با ایشان است که عبارت "صورت انسان پوشیده تا مرد از معاشرتش منزجر نشود" یا همان "کساهن صوره الانسان" مشهور از ملاهادی سبزواری است . اتفاقابه مناسبت ارایه مطلبی  چندی پیش به هر دو متن اصلی رجوع کرده بودم. و در  حین نگارش هم نام ملاصدرا و هم ملاهادی را ذکر کرده بودم و جدا بودن "حیوان" از جمله مشهور ملاهادی هم به همین دلیل است. منتها چون ملاهادی مصداق آن جلوتر بودن  از زمان خود نبود دقت فدای ایجاز شد و اسم ملاهادی را برداشتم.          
  🔺 این بند حتما با اضافه شدن اسم ملاهادی تصحیح خواهد شد.
                                       
اما چه کنیم با "حیوان " ملاصدرا و «بعضها للنکاحش»؟
                                   
اگرچه از صمیم قلب، نظر به احترامی که برای صدرالمتالهین قائلم ، خیلی خوشحال می شدم اگر حیوان  آن بخش از اسفار حیوان فلسفی و نه حیوان عرفی  می بود، علیرغم تمام توضیحات و بهتر بگویم توجیه هایی که خرج این بخش از اسفار می شود آن تکرارضمیر متصل "کُم" مانع از آن می شود که معنای فلسفی  حیوان حداقل در ذهن من یک نفر پا بگیرد. این "کُم" است که به نظر می آید مرجعش ما حیوانات ناطق هستیم و در مقام مخاطب تعریف حیوان صامت نشسته ایم. واضحتر بگویم این مخاطب تلویحی "کُم" ، این حیوان ناطق، در متن از آن حیوانهای دیگر تمایز یافته، پس طبیعی است که آنها حیوان صامت یا همان حیوان عرفی باشند. علاوه بر آن آنچه بیش از همه نافی این توجیهات است این است که اگر منظور حیوان فلسفی بوده چرا تمام کارکردهای ذکر شده از زینت و لباس و حمل و... فقط کارکردهای حیوان صامت برای حیوان  ناطقند؟ ظاهرا این فهرست کارکرد حیوان صامت در عالم هستی است و نه  خصوصیات آن. در حالی که بنابر توجیه های مرسوم  نکاحی که می گویند خصوصیت و طبیعت است و آمدنش در امتداد این لیست ناظر به کارکردها توجیهی ندارد، مگر اینکه واقعا منظور کارکرد باشد که دست کم من یک نفر متقاعد شده ام که چنین است. خیلی که بخواهیم اغماض به خرج بدهیم باید بگوییم ملاصدرا در توالی"بعضها للنکاح و الله جعل لکم من انفسکم ازواجا" از بلاغت و وضوح که لازمه متون فلسفی است فاصله گرفته است.
                                                             من به شخصه ترجیح می دهم ملاصدرا را با تمام نبوغش دارای عقل خطاپذیر انسانی بدانم . نه قرار است ملاصدرا نمونه اعلا و کامل فهم بشری و لاجرم صادرکننده گزاره های همیشه صحیح و همیشه صادق باشد و نه قرار است ایمان و اعتقاد من بسته عقل و استدلال بطلان پذیر این و آن.

 ملاصدرا بزرگ است و ارجمند، این به جای خود. اما همین بزرگِ ارجمندِ مطرودِ حوزه آن عهد که خطای  داوری اش امروز برای ما محرز است نیز خود جایی به اشتباه نکاح را کارکرد "حیوان صامت" (برای حیوان ناطق) آورده است و یا با بی دقتی چیزی نوشته است که تفسیرهای متضاد و متناقضی را باعث شده است. 
                                     
🔶در هر حال و ضمن تشکر از تذکر بجایشان در مورد حذف نام ملاهادی سبزواری بنده اگرچه حیوان ملاصدرا را در این بخش اسفارحیوان عرفی می فهمم تاکید می کنم حتی همان نام ملاهادی و حاشیه اش بر اسفار هم به تنهایی کافی است که به عمق فاجعه درک نادرست علما و حتی حکما از ماهیت زن در گذشته اقرار کنیم.  
                                                                                                                                                                  پ.ن:
در ضمن، آقای ناصری پور بنده رو مدافع زنان فرض کرده اند که باید عرض کنم قضاوت نادرستی است که حتی یادداشتم هم دال بر آن نیست، من بیشتر منتقد تبعیضم تا مدافع کسی، واقعیتش این است که اگر مدافع باشم بیشتر مدافع مردانم تا زنان و بیشتر دلواپس بحران هویت مردانه ام تا تضییع حقوق زنان.
البته امیدوارم فمینیستهای وطنی حالا با این جمله آخر تبانی با مردسالاری را به من نسبت ندهند.

 فاطمه حسینی
                                                                          @far_hosseini

https://t.me/joinchat/AAAAAEE8evl4J1pscGQ2xA